صدق

حروف مقطعه:
در ابتدای 29سوره از سوره های قرآن ,یک یا چند حرف از حروف الفبا وجود دارد که مجموعا 78حرف است که با حذف مکررات , 14حرف میشود یعنی نصف حروف هجا که 28 حرف است این حروف (واقع در اوایل سوره ها )را (حروف مقطعه ) مینامند یعنی حروفی که پیش هم چیده شده اند اما کلمه ای را تشکیل نداده اند اگر چه د ر کتابت سر هم نوشته شوند , ولی در قرائت جدا از هم خوانده می شوند مانند((ا ل م ص )) . مجموع حروف 14گانه عبارتند از:(ا ح ر س ص ط ع ق ک ل م ن ه ی ) . بدرالدین زرکشی گوید : (( از ترکیب این حروف می توان این جمله را ساخت : ((نص حکیم قاطع له سر )) فیض کاشانی جمله ((صراط علی حق نمسکه )) را ساخته است ,سوره هایی که در ابتدای آنها حروف مقطعه قرار دارند عبارتند از :
ردیف – سوره – حرف مقطعه – ردیف- سوره – حرف مقطعه .
1-بقره – الم ,  5-هود- الر.
2- آل عمران – الم ,  6- یوسف – الر .
3- اعراف – المص ,  7- رعد- المر .
4- یونس – الر , 8- ابراهیم – الر.
9-حجر- الر ,  20- ص- ص.
10- مریم – کهیعص  , 21- غافر – حم.
11- طه- طه  , 22- فصلت – حم .
12- شعرا – طسم ,   23- شوری – حم عسق .
13- نمل – طس ,  24- زخرف – حم .
14- قصص – طسم ,  25 – دخان – حم .
15- عنکبوت – الم ,  26- جاثیه – حم.
16- روم –الم ,  27- احقاف – حم .
17- لقمان – الم ,  28- ق- ق .
18-سجده – الم ,  29- قلم – ن .
19- یس- یس .
نظریه های مختلف درباره حروف مقطعه :
درباره حروف مقطعه سخن بسیار گفته شده و آرا ونظرات گوناگونی ارائه گردیده استشاید بیش از بیست نظریه , چنانچه فخر راضی درتفسیر خود گردآورده است ,در این زمینه وجود دارد ولی زیر بنای اساسی این گفته ها را می توان به سه دسته تقسیم کرد:
1- حروف مقطعه از متشابهات قرآن میباشد که هرگز قابل حل نبوده واز جمله مجهولات مطلق میباشد وراه علم به آن کاملا بر مردم بسته است,از ابوعمروعامربن شرحبیل شعبی تابعی مشهور(متوفای 104) نقل شده که گفته :((به ظاهر آن ایمان داریم وعلم به آن را به خدا وا می گذاریم)) .
ولی اهل کلام این باور را مورد نکوهش قرار داده , جهل مطلق را به گونه ای که حتی پیامبر ودیگر اولیای الهی از آن بی خبر باشند , در هیچ کجای قرآن نمی پذیرند زیرا چگونه ممکن است در کتابی که با وصف ((مبین , آشکار )) آراسته شده , چیزی یافت شود که کاملا رو پنهان داشته است خداوند می فرماید)):کتاب انزلناه الیک مبارک لیدبروا آیاته ولیتذکر اولوا الباب ((1094)) ,[این] کتابی مبارک است که آنرابر تو نازل کرده ایم تا [درباره] آیات آن بیندیشید وخردمندان پند گیرند)).
آری اگر مقصود بسته بودن راه علم بر عامه است که اهل دقت ونظر نیستند ,شامل اولیای مخلص خداوند نمی گردددراین صوت فرض عوض میشود و نظریه دوم به شرح زیرپدید می آید. 

2- رموزی هستند میان خدا وسول , که جز اولیای مقرب الهی کسی به آن راه ندارد ((لا یمسه الا المطهرون ((1095 )) , جز پاک شدگان به آن راه ندارند )).
ارباب ذوق گفته اند : سخن گفتن با رمز و اشارت شیوه احباب است , که در راه و روش دوستی به کار برند حبیب را بر آن آگاه و رقیب را بر آن بی گانه می دارند (( میان عاشق و معشوق رمزی است , چه داند آن که اشترمی چراند )) سید رضی الدین ابن طاووس (متوفای 664 ) از کتاب (( حقایق التفسیر )) نوشته ابو عبد الرحمان محمد بن الحسین سلمی ( متوفای 412 ) روایتی از امام جعفر بن محمد صادق (ع) آورده , که فرموده است : (( الم , رمز و اشارتی است میان خدا و رسول او محمد (ص) , خواسته تا کسی جزاو بر آن آگاه نگردد آن را به صورت حروف درآورده تا آن رموز را از چشم اغیار دور نگاه دارد و تنها بر دوست روشن و ظاهر سازد )) ((1096 )) علامه بلاغی گوید : (( جای شگفتی نیست که در قرآن گفتگوهای رمزی و اشارت به اسرار خصوصی باشد که تنها با رسول گرامی و امنای وحی انجام گرفته باشد )) ((1097)) ابن بابویه جعفر صدوق ( متوفای 381 ) گوید : (( دیگر سبب در فرو فرستادن اوایل برخی سوره ها به حروف مقطعه آن است که شناخت آن ها ویژه اهل عصمت و طهارت باشد تا به وسیله آن ها دلیل ها اقامه کنند و معجزات بر دست آنان ظاهر گردد و اگر شناخت آن برای همه میسر بود , هر آینه بر خلاف حکمت و موجب فساد در تدبیر شمرده می شد )) ((1098)).
بیش تر اهل نظربر همین راه رفته اند , حروف مقطعه را رمز و اشارتی می دانند که جز اولیای مقرب , کسی را بدان راه نیست در میان عرب نیزچنین شیوه ای وجود داشته که با رمز و اشارت سخن می گفتند ((1099)) شرح و تفسیر آن را در جای خود آورده ایم .
3- این حروف صرفا حروف مجرده هستند با همان خاصیت آوایی که دارند , چیزی جزآن در بر ندارند , نه رمز و اشاره اند ونه معنایی جز خاصیت آوایی دارند آری حکمت آوردن این حروف در اوایل این سوره ها از محدوده الفاظ و اصوات تجاوز نمی کند .
زمخشری گوید: (( این 14حرف-که نصف حروف هجا هستند- کاملا نیمی ازصفات حروف را دارا هستند : نیمی از حروف (( مهموسه )) : (( ص ک ه س ح )) - ونیمی از حروف (( مجهوره )) : (( ا ل م ر ع ط ق ی ن )) و نیمی از حروف ((شدیده )): (( ا ک ط ق )) و نیمی از حروف (( رخوه )): (( ل م ر ص ه ع س ح ی ن )) و نیمی از حروف (( مطبقه )):(( ص ط )) و نیمی از حروف (( منفتحه )): (( ا ل م ر ک ه ع س ح ق ی ن )) و نیمی از حروف (( مستعلیه )): (( ق ص ط )) ونیمی از حروف (( منخفضه )): (( ا ل م ر ک ه ی ع س ح ن )) و نیمی از حروف (( قلقله )): (( ق ط )) سپس گوید : (( چه بزرگ است خداوندی که حکمتشدر هر چیزی دقت نشان داده است )) (( 1100   )).
برخی گفته اند : از آن جهت نصف حروف الفبا را آورده تا به عرب بگو ید اگر راست می گویید که این کلام بشر است و از همین حروف ترکیب یافته ,پس شما نصف حروف دیگر را بیفزایید و سخنی این چنین بیاورید بدرالدین زرکشی این قول را از قاضی ابوبکر باقلانی نقل می کند  سپس می گوید : (( این حروف به گونه های مختلف آورده شده است : (( کاف و نون )) بیش از یکبار نیامده (( ع ی ه ق )) دو بار (( ص )) سه بار (( ط)) چهار بار (( س )) پنج بار  (( ر )) شش بار (( ح )) هفت بار ((ال)) سیزده بار ((م)) هفده بار زرکشی اضافه می کند : (( یکی از اسرار دقیق این حروف ,آنکه  هر سوره بیشترین کلمات آن با همان حرفی که در ابتدای آن واقع شده , ترکیب یافته است مثلا سوره (( ق)) بیشترین کلمات مشتمل بر حرف ((ق)) را داراست مانند : قول قرب تلقی  رقیب سابق  قرین  القا  تقدم  متقین  قلب  قرن  تنقیب  قتل  تشقق  بسوق  رزق  قوم  و امثال آن  و این خود نکته ای است نهفته در پس پرده این حروف نکته دیگری که در سایه این حروف خفته ,معانی وارده در این سوره ها است ,مثلا در سوره ((ق)) معانی وجود دارد که با حرف ((ق)) تناسب دارند مانند : شدت  جهر  قلقه  انفتاح  همچنین درسوره(ص) که مشتمل بر چند خصومت است : خصومت کفار با پیامبر ,خصومت نزد داوود ,خصومت اهل جهنم ,خصومت در ملا اعلا بر سر علم و خصومت ابلیس در سوره قلم نیز ,آخرین حروف آیات آن بر ((ن )) است و کلمات آن بیشتر با ((ن)) می باشد زرکشی همچنین می گوید : (( سوره هایی که با دو حرف یا بیشتر آغاز شده ,همین رابطه را با کلمات ومعانی هر سوره دارند )) اضافه میکند : (( این از لفظی این حروف است و چه بسا از جهات معنوی اسرار بزرگی در آن نهفته باشد )) (( 1101)) .
جلال الدین سیوطی می گوید : (( هر سوره که به یک یا چند حرف از این حروف آغاز شده , بیشتر کلمات و حروف آن ,از همان حرف تشکیل شده است لذا هر سوره همان حرفی که در آغاز دارد خورند او است و اگر ((ق)) را جای ((ن )) یا بالعکس قرار دهیم خورند آن نیست ,سوره ((ق)) بیشترین کلماتش با حرف قاف ترکیب یافته است همچنین حرف (( ر)) در سوره یونس که در بیش از200کلمه واقع گردیده با این حرف آغاز شده است سوره اعراف که ((ص)) بر (( ا ل م )) اضافه شده ,بدین سبب است که کلمات مشتم بر حرف ((ص )) در این سوره بسیار است )) (( 1102)).
برخی گفته اند آوای این حروف در آن روزگار هنگام تلاوت قرآن موجب جلب توجه حاضرین بوده تا به قرآن گوش فرا دهند زیرا معاندین پیوسته در این صدد بودند که سر و صدا ایجاد کنند تا نوای قرآن به گوش رهگذران عرب نرسد : (( لا تسمعوالهذا القرآن و الغوا فیه لعلکم تغلبون (1103) به این قرآن گوش فرا ندهید و سخن بیهوده در آن اندازید باشد تا پیروز شوید )).
برخی آنرا سوگند گرفته اند ,خداوند به این حروف سوگند خورده است مانند دیگر اشیا  که مورد سوگند خدا قرار گرفته است : تین ,زیتون ,شهر مکه و غیره زیرا سوگند خوردن به حروف به جهت آنست که اصل کلام در تمامی زبانها بر پایه این حروف است .
علامه طباطبایی در تفسیر سوره شوری در باره این حروف فرموده: (( چنانچه در سوره هایی که به حروف مقطعه افتتاح شده تدبر شود مانند (( الم)) ها ,((الر)) ها ,(( طس))ها و ((حم))ها هر آئینه میابی که این سوره ها از حیث محتوی مشابه یکدیگرند ,سیاق آنها یکنواخت است لذا ممکن است حدس زده شود که میان این حروف و محتوی سوره های مربوطه رابطه ای وجود دارد مثلا سوره اعراف به (( المص )) مصدر گشته , شاید جامع بین محتوای سوره های ((الم)) و سوره ((ص)) باشد سوره رعد که به ((المر)) مصدر گشته ,شاید جامع بین محتوای سوره های ((الم)) وسوره های ((الر)) باشد و لذا چنین استفاده می شود که این حروف رموز و اشارت هایی باشند میان خدا و رسول ,که از دید ما پنهان است وبیش از این نحو ارتباط , چیزی از آن نمی دانیم باشد که دیگران بیش تر و بهتر از آن در یابند شاید به همین معنا اشارت باشد آن جا که مولا امیر مومنان (ع)فرموده:
((هر کتاب گزیده ای دارد وگزیده این کتاب (قرآن) حروف الفبایی است که در آفاز سوره ها واقع گردیده است )) ((1104)).
رای مختار همان اشارات رمزی است یعنی این حروف مشتمل بر اسراری است که میان خدا ورسول بوده است وامنای وحی بر آن آگاهند واگر امکان داشت دیگران از آن آگاهی یابند , از آغاز به  صورت رمز در نمی آمد .
آری امکان دارد آثار و فوایدی برآن حروف مترتب باشد از قبیل آنچه زمخشری و زرکشی گفته اند واخیرا علامه طبا طبایی به آن اشارت فرمود شاید این برداشتها نمودی باشد از آنچه در این حروف نهفته است باشد تا دیگران در آینده فواید ارزنده تری از آن در یابند لذا هر چه باشد این حروف یکی از موارد معجزه آسای قرآن بشمار می آید که اسرار بزرگی را برای همیشه در بر خواهد داشت.
استفاده از رایانه درباره حروف مقطعه :
اخیرا یکی از دانشمندان مصری مقیم آمریکا (( دکتر رشاد خلیفه )) سعی کرده از رایانه درباره حل رموز (( حروف مقطعه )) استفاده کند و به گمان خود به نتیجه هایی رسیده است مجله (آخر ساعة) مصر ( شماره 1996-24 نوامبر 1973-20 ذیحجه 1392) شرحی از کار وی نگاشته که اجمالی از آن به شرح زیر است :
(( با تغذیه رایانه تمامی حروف قرآن را در مدت 2 سال مورد بررسی قرار داده و با گرفتن آمارهای متعدد چنین بدست آورده که حروف واقع در اوایل سوره ها ,بیشترین حروف واقع شده در آن سوره هاست مثلا حرف قاف در سوره (ق) بالاترین آمارحروف  آن سوره را تشکیل می دهد و حتی بالاترین امار را در این سوره بر سایر سوره ها نشان می دهد یعنی نسبت حرف قاف در این سوره از نسبت آن در سایر سوره ها هم بالاتر است و هم چنین حرف صاد در سوره (ص)بالاترین آمار را در این سوره و سایر سوره ها نشان می دهد و نیز حرف نون در سوره (قلم) بالاترین آمار را در این سوره و سایر سوره ها نشان می دهد جز یک سوره ( سوره حجر) که رقم (ن) در این سوره بالاتر از سوره قلم است ولی چون در ابتدای سوره حجر حروف (( الر)) واقع شده و این سوره با چهار سوره دیگر ( یونس ,هود,یوسف و ابراهیم ) که در ابتدای آنها نیز (( الر )) واقع شده مشابه است ,اگر مجموع 5 سوره را یک سوره فرض کنیم و یکجا حساب کنیم می بینیم که نسبت حرف (ن) در سوره قلم از نسبت آن در این 5 سوره روی هم رفته بیشتر است در سوره هایی که با دو حرف آغاز شده مانند سوره طه .مشاهده می کنیم که نسبت این دو حرف در این سوره بالاترین آمار را دارد)) .
اضافه می کند : (( ولی رایانه در مقابل( حم) اندکی توقف نموده است این دو حرف در ابتدای 7 سوره واقع شده ( غافر ,فصلت,شوری,زخرف,دخان,جاثیه و احقاف ) نسبت برتری این دو حرف نه فقط در این 7 سوره مراعات شده بلکه در تمامی سوره های مکی (86 سوره) مشاهده می شود یعنی تمامی سوره های مکی را که 86 سوره اند باید یکجا به حساب آورد آنگاه برتری و بالاترین رقم این دو حرف مورد ملاحظه قرار گیرد .
همچنین در سوره (یس ) دو حرف (ی س ) برتری آنها در تمامی سوره های قرآن که پیش از سوره ( یس)نازل شده مشاهده می گردد قابل ملاحظه است که پیش از سوره (یس) ,40 سوره در مکه نازل شده است پس مجموع 41 سوره مکی را باید یکجا حساب کرد تا برتری این دو حرف ( ی س)در آنها مشاهده شود .
اما سوره هایی که به (( الم )) افتتاح شده اند 4 سوره مکی ( عنکبوت ,روم,لقمان و سجده ) و دو سوره مدنی( بقره و آل عمران) هستند برتری این 3 حرف در 4 سوره مکی روی هم رفته است و اما نسبت به دو سوره مدنی باید تمامی سوره های قرآن را در نظر گرفت )) (( 1105)) تا آخر بیان کرده ,خلاصه آنقدر تبصره و تقیید در مدعای خود آورده که خاصیت قاعده بودن را از بین برده است بعدها گفته های وی مورد سو ظن قرار گرفت وی برخی ادعاهای ناروا نمود که از جانب  مراجع مکه مورد نکوهش قرار گرفت , مردم را از وی بر حذر داشتند و او را با نام ( دجال) یاد نمودند ((1106)) در جاهای دیگر نیز کوششهای فراوانی در این زمینه انجام گرفته که برخی تا حدودی موفق و بیشتر نامو فق بوده اند در (( التمهید)) به برخی از آنها اشارت رفته است ((1107)).